ترازیابی هندسی

 ترازیابی هندسی

 

دقیق ترین روش تعیین اختلاف ارتفاع ، روش ترازیابی هندسی است . در این روش به کمک دستگاه ترازیاب و شاخص و با ایجاد یک سطح هندسی افقی در فضا ، اختلاف ارتفاع نقاط به دست می آید و از آنجا که معمولاً برای تعیین موقعیت ارتفاعی نقاط باید تعداد زیادی عدد خوانده و سپس بر روی آنها عملیات محاسبه انجام شود ، برای رعایت نظم و ترتیب و جلوگیری از اشتباهات از فرم های مخصوص برای درج اعداد خوانده شده و انجام محاسبات استفاده می نمایند .

 منظور از روش ترازیابی هندسی چیست ؟

در این روش از دستگاهی به نام ترازیاب استفاده می شود . با این دستگاه میتوان یک سطح هندسی افقی در فضا ایجاد کرد و با اندازه گیری فاصله این صطح تا سطوح افقی گذرنده از دو نقطه مشخص روی زمین اختلاف ارتفاع آن دو نقطه را تعیین نمود .

روش تعیین اختلاف ارتفاع با کمک دستگاه ترازیاب و شاخص را ترازیابی هندسی می گویند .

 اجزای یک دستگاه ترازیاب

ترازیاب از دو قسمت اساسی تشکیل شده که هر قسمت خود ضمائمی دارد :

اول : پایه که به وسیله سه یا چهار پیچ تراز کننده روی سه پایه تکیه می کند .

دوم : دوربین که در کنار آن تراز برای افقی نمودن خط نشانه روی قرار دارد و علاوه بر تراز فوق تراز دیگری بر روی صفحه زیر دوربین به منظور افقی نمودن این صفحه وجود دارد و مجموعه دوربین و ضمائم آن در حول محور قائم می‌تواند دوران کند و با یک پیچ نگهدارنده سمتی بسته می‌شود و با پیچ حرکت جزئی سمتی به مقدار کمی در سمت می چرخد تا خط رتیکول در روی هدف قرار گیرد . رتیکول صفحه شیشه ای که در داخل لوله دوربین کار گذاشته شده و بر روی آن یک تار قائم و یک یا چند تار افقی برای نشانه روی حک شده است .

علاوه بر آن در بعضی از ترازیاب ها یک دایره مدرج افقی برای اندازه گیری زاویه افقی بین امتداد های قراول روی وجود دارد که قرائت زاویه در نوعی از آنها از داخل چشمی مخصوص انجام می گیرد در نوع دیگر مستقیماً از خارج مقدار زاویه قرائت می‌شود .

 ترازیابی  محورهای یک دستگاه ترازیاب

برای استفاده از ترازیاب این دستگاه را روی سه پایه مخصوص سوار و سپس آن را بر روی یک نقطه مستقر می نماید بدین منظور شناخت محورهای دستگاه ضروریست این محورها عبارتند از :

اول:  محور نوری دوربین محور افقی است که از محل تقاطع دو تار بلند رتیکول می‌گذرد

دوم:  محور اصلی دستگاه محور قائمی است که از مرکز اپتیکی دوربین و نقطه وسط صفحه مدرج افقی می گذرد

سوم : محور تراز محور افقی مماس بر سکوی تراز را محور تراز می گویند